معرفی کتاب

درآمدی بر مدارس هوشمند، آسیبها و راهکارها

مولفان:

عاطفه غفرانی- دکتر ناهید نادری- دکتر حسین خنیفر

قم: شمیم قلم- چاپ اول-1398

سرخط مطالب

 

مقدمه.. 8

فصل 1: تغییر و تحول.. 13

مقدمه. 13

تغییر و جهانی شدن. 17

مدل‌های تغییر در آموزش.... 21

فصل دوم: فناوری نوین و آموزش.... 25

فناوری‌های نوین.. 25

مفاهیم نوین.. 26

چرا باید از فاوا در آموزش استفاده کنیم؟. 35

فاوا و آموزش از نگاه تاریخ.. 49

فاوا و آموزش در جهان. 49

فاوا و آموزش در ایران. 57

فصل 3: مدرسه هوشمند.. 59

چیستی مدرسه هوشمند. 59

مدرسه هوشمند و ویژگی‌ها 63

فناوری در مدرسه هوشمند. 63

فرایند یاددهی-یادگیری در مدرسه هوشمند. 65

معلم در مدرسه هوشمند. 66

دانش‌آموز در مدرسه هوشمند. 69

محتوا در مدرسه هوشمند. 73

مدرسه هوشمند از دیدگاه شیوه‌نامه هوشمندسازی.. 76

مدرسه سنتی و هوشمند در یک نگاه 78

مدرسه هوشمند به مثابه سازمان یادگیرنده 85

مدرسه هوشمند و توسعه پایدار. 88

مراحل هوشمندسازی مدارس.... 93

فصل 4: آسیب‌ها و راهکارها. 101

مقدمه. 101

آسیب‌ها و راهکارهای مدرسه هوشمند. 104

بعد فنی در مدرسه هوشمند. 106

بعد مدیریت در مدرسه هوشمند. 111

بعد فرهنگ در مدرسه هوشمند. 114

بعد اهداف در مدرسه هوشمند. 119

بعد ساختار در مدرسه هوشمند. 121

پیوست‌ها. 127

پیوست 1. 127

پیوست 2. 135

منابع و مآخذ.. 141

واژه‌نامه فارسی - انگلیسی... 157

مقدمه

تغییرات سریع جهانی، سهولت ارتباطات و انتقال دانش در سراسر دنیا افراد را به سوی تغییر سبک زندگی هدایت می‌کنند. یادگیری در حوزه‌های گوناگون جزء جدایی ناپذیر زندگی بشر است که خواه ناخواه با تغییر سبک زندگی دستخوش تغییر و دگرگونی می‌شود. یقیناً مدرسه به عنوان یکی از مهم‌ترین نهادهای آموزشی و اولین نهاد آموزش رسمی که افراد با آن مواجه می‌شوند، نسبت به این تغییرات تأثیرپذیر خواهد بود. روش‌های سنتی تدریس در کلاس و مدیریت مدرسه به میزان زیادی جای خود را به روش‌های نوین داده‌اند.

فناوری اطلاعات و ارتباطات به عنوان یکی از تحولات اساسی جامعه امروز بر تغییر سبک زندگی و در نتیجه آن تغییر سبک آموزش مؤثر است. «فناوری اطلاعات و ارتباطات از طرق مختلفی در آموزش استفاده می‌شود، برای مثال برای کسب مهارت‌های فاوا جهت افزایش دانش به دانش‌آموزان، مدیریت و کنترل سیستم مدرسه، در آموزش به عنوان آموزش الکترونیکی که شکلی از آموزش برخط مبتنی بر وب است تا دانش‌آموزان بدون حضور فیزیکی در کلاس درس از طریق اینترنت، اینترانت یا اکسترانت با دروس در ارتباط باشند، ... . رایانه‌ها در یاددهی- یادگیری دانش‌آموزان و معلمان بسیار مفیدند. فاوا مهارت‌های اجتماعی را تقویت می‌کند. استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات در آموزش نقش چشمگیری در جنبه آموزشی هم برای دانش‌آموزان و هم برای معلمان ایفا می‌کند که موجب بهبود حضور و توجه دانش‌آموز به مدرسه می‌شود و همچنین به معلمان کمک می‌کند تا بتوانند کلاسی تعاملی خلق کنند و دروس را برای دانش‌آموزان جذاب‌تر کنند» (بکر[1]، 2014: 4).

برای اولین بار در «سال 1984 [1363 شمسی] دیوید پركینز[2] و همكارانش در دانشگاه هاروارد، طرح مدارس هوشمند را به عنوان تجربه‌ای نوین در برنامه‌های آموزش و پرورش، با استفاده از فناوری اطلاعات و ارتباطات ارائه نمودند» (مرکز آمار و فناوری، 1391الف: 12). مدرسه هوشمند سازمانی است یادگیرنده که در آن نسلی خلاق و توانمند در عرصه‌های زندگی و توانا در خلق دانش تربیت می‌شوند (یزدیخواه،1390: 27).

در چندسال اخیر کشور ما نیز با این چالش مواجه شده و درصدد تغییر الگوهای آموزشی و تطبیق آن با تغییر جهانی آموزش از طریق بکارگیری فناوری اطلاعات و ارتباطات در مدارس برآمده ‌است. براساس اعلام مرکز آمار و فناوری (1391ب)، طبق مصوبات شورای فناوری اطلاعات و ارتباطات وزارت آموزش وپرورش در سال تحصیلی 84-1383 [2004-2005 میلادی]، پایلوت مدارس هوشمند به سازمان آموزش و پرورش شهر تهران محول گردید.

شاید 10 سال طول بکشد که مدرسه هوشمند ابزارها و زیرساخت‌های ارتباطی و محتوای آموزشی مناسب با والدین را کامل کند و در برنامه و روش‌های آموزشی و فرهنگ‌سازی والدین و جامعه تغییر ایجاد کند (افضل‌خانی و قدس، 1390). برخی تحقیقات اولیه نشان می‌دهد علی رغم گذشت 10 سال از ظهور مدرسه هوشمند در ایران و پژوهش‌های انجام شده در این حوزه هنوز مدارس هوشمند تا وضعیت مطلوب و آرمانی فاصله قابل توجهی دارند. پایین بودن وضعیت موجود از نظر امکان استفاده از رایانه و اینترنت، محتوای الکترونیکی یاددهی-یادگیری، زیرساخت توسعه یافته فناوری اطلاعات، معلمان آموزش دیده، ارتباط رایانه‌ای با مدارس، مدیریت مدرسه توسط سیستم یکپارچه رایانه‌ای از جمله نقاط ضعف مدارس هوشمند در شهرهای مختلف کشور است (سلیمی و رمضانی، 1394؛ حیدری و همکاران، 1392؛ ممی‌زاده، 1391؛ شاه‌مرادی، 1391؛ عالی‌زاد، 1391؛ سبحی‌منعم و حسینی، 1391).

همچنین در سایر کشورها نیز براساس گزارش نهایی اتحادیه اروپا (2013) معلمان از فاوا در آموزش و یادگیری در کلاس به میزان کم، ارتباط برخط[3] با والدین، تعیین تکالیف دانش‌آموزان بر روی سایت مدرسه و ارزیابی دانش‌آموزان با فاوا و منابع دیجیتال را بسیار کم انجام می‌دهند. همچنین در کشور مالزی به عنوان اولین کشور دارای مدرسه هوشمند، فقدان دستیابی به نرم‌افزار، زمان، محتوای دروس و سوء عملکرد فنی (سون‌سینگ، گرانت و پنی‌ون[4]، 2012؛ وانزه و همکاران[5] ،2009) گزارش شده است.

اکنون بیش از یک دهه از تأسیس اولین مدرسه هوشمند در ایران می‌گذرد. حال لازم است با توجه به اهمیت سازمان آموزش و پرورش در ارتقای جامعه - نه تنها در بعد علمی بلکه در تمام ابعاد زندگی بشر- و همچنین به منظور افزایش اثربخشی مدرسه هوشمند، آسیب‌های احتمالی آن را شناسایی کرده، آن‌ها را برطرف سازیم و یا کاهش دهیم.

از این رو کتاب حاضر علاوه بر ارائه مبانی نظری و همچنین کنکاش در پژوهش‌های انجام شده در این زمینه، به بررسی آسیب‌ها و ارائه راهکارهای عملی می‌پردازد.


[1] Bakare

[2] David Perkins

[3] Online

[4] Soon Sing, Grant & Penny Van

[5] Wan Zah & et al.


/ 0 نظر / 73 بازدید