تاریخچه مدیریت کیفیت در سازمانها

بسم الله الرحمن الرحیم


نحوه عملکرد یک سازمان و میزان اثربخشی آن، نشانگر میزان کیفیت آن سازمان خواهد بود. منظور از کیفیت، «وضعیتی پویا است که به محصولات، خدمات، افراد، فرایندها، و محیط مربوط است تا انتظارات را برآورده سازد یا از آنها فراتر رود و به ارزش بیشتر محصول کمک کند» [1].


جنبش کیفیت به اروپای قرون وسطی برمی‌گردد. زمانی که صنعتگران در اواخر قرن 13اُم شروع به سازماندهی اتحادیه‌ها به نام اصناف[2] کردند. تا اوایل قرن 19اُم، تولید در دنیای صنعتی تمایل به پیروی از مدل صنعتگری داشت.

سیستم کارخانه با تأکید بر بازرسی محصول، در بریتانیای کبیر در اواسط دهه 1750 آغاز شد و اوایل دهه 1800 به انقلاب صنعتی تبدیل گشت. در اوایل قرن 20اُم، تولیدکنندگان (کارخانه‌داران) با روشهای کیفیت، فرایندهای کیفیت را به کار خود وارد کردند.

پس از ورود ایالات متحده به جنگ جهانی دوم، کیفیت بخش مهمی از تلاش برای جنگ شد، برای مثال گلوله‌های تولیدشده در یک ایالت باید با تفنگهای ساخته شده در ایالت دیگر کاملاً سازگار، کار می‌کردند. نیروهای ارتش ابتدا تمام واحدها را بررسی می‌کردند، سپس برای سهولت و سرعت از تکنیکهای نمونه‌برداری برای بازرسی استفاده نمودند.

تولید کیفیت جامع در ایالات متحده به عنوان پاسخ مستقیمی به انقلاب کیفی در ژاپن پس از جنگ جهانی دوم اتفاق افتاد. ژاپنی‌ها به ورود جوزف جورن[3] و ادوارد دمینگ[4] آمریکایی خوش‌آمد گفتند و به جای تمرکز بر بازرسی، بر بهبود تمام فرایندهای سازمانی متمرکز شدند.

در دهه 1970، بخشهای صنعتی آمریکا مثل خودرو و الکترونیک همزمان با رقابت با کیفیت بالای ژاپن گسترش پیدا کرده بود. واکنش آمریکا نه تنها با تأکید بر آمار بلکه با رویکردهایی که تمام سازمان را در برمی‌گیرد، به عنوان مدیریت کیفیت جامع (TQM) شناخته شد.

در دهه پایانی قرن 20اُم، TQM توسط بسیاری از رهبران کسب و کار به صورت موقتی مورد توجه قرار گرفت. اما استفاده از این اصطلاح تاحدی کاهش یافته بود. به نظر می‌رسد در چند سال اخیر جنبش کیفیت فراتر از کیفیت جامع رشد کرده است. سیستمهای کیفیت جدید از مبانی دمینگ، جورن و عملگران کیفیت اولیه ژاپنی جلو زده و کیفیت فراتر از تولید، به سوی خدمات، بهداشت، آموزش و بخشهای دولتی رفته است [5].


[1]Available at https://www.pearson.com/us/higher-education/program/Goetsch-Quality-Management-for-Organizational-Excellence-Introduction-to-Total-Quality-8th-Edition/PGM97044.html

[2] guilds

[3] Joseph Juran

[4] Edward Deming

[5] Available at https://asq.org/ quality-resources/history-of-quality#20th-century, 2018

/ 0 نظر / 48 بازدید